Ubunyamabanga bwa FIFA bwatangaje ko bwakiriye kandidatire eshatu z’abifuza kuyobora uyu muryango mu matora ateganyijwe muri Werurwe 2027.
Urubuga rwa FIFA inside rwatangaje ko abobakandida ari Philippe Diallo uyobora Ishyirahamwe ry’umupira w’amaguru mu Bufaransa, Gianni Infantino uyobora FIFA na Kohzo Tashima uyobora Ishyirahamwe ry’umupira w’amaguru muri Japan.
Abo bose batanzwe n’amashyirahamwe y’ibihugu bigize FIFA, nyuma y’uko tariki 29 Mata 2026 FIFA Council itangaje gahunda y’amatora.
Biteganyijwe ko amatora azabera muri Kongere (Congress) ya 77 ya FIFA, izabera i Rabat muri Maroc ku wa 18 Werurwe 2027, mu gihe kandidatire zatanzwe zamaze gushikirizwa komite ishinzwe amatora, ikazazisuzuma ndetse ikanemeza abemerewe guhatana.
Ubunyamabanga bwa FIFA buvuga ko amashyirahamwe y’ibihugu azamenyeshwa amazina y’abakandida batanzwe kandi bemerewe kwiyamamaza bitarenze tariki 18 Gashyantare 2027, hakurikijwe amategeko n’ingengabihe by’amatora.
Aba bagabo biyamamariza kuyobora urwego rukuru rw’umupira w’amaguru mu Isi ni bantu iki?
1. Gianni Infantino
Giovanni Vincenzo Infantino (Gianni Infantino) yavukiye mu mujyi wa Brig mu Busuwisi tariki 23 Werurwe 1970) akaba afite ubwenegihugu bw’u Busuwisi n’u Butaliyani.
Yize amategeko muri Kaminuza ya Fribourg, akaba avuga neza indimi nyinshi zirimo Igitaliyani, Igifaransa, Icyongereza, Icyesipanyoli n’Icyarabu.
Mbere yo kuyobora urwego rukuriye umupira w’amaguru ku isi, yabaye Umunyamabanga Mukuru w’Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru ku Mugabane w’u Burayi (UEFA) kuva mu 2009 kugeza mu 2016.
Infantino yinjiye muri UEFA mu 2000 kugera 2007 yari ashinzwe amategeko no gutanga impushya ku makipe, urwego yanabereye umuyobozi kuva mu 2004, mu 2007 agirwa Umuyobozi Mukuru w’agateganyo (CEO ad interim), ndetse muri uwo mwaka anaba umunyamabanga mukuru wungirije kugeza mu 2009 ubwo yabaga Umunyamabanga Mukuru wa FIFA.
Mu gihe yayoboraga uru rwego, yagize uruhare mu gushyiraho amabwiriza agenga imikoreshereze y’amafaranga y’amakipe (Financial Fair Play), ndetse no kongera umubare w’amakipe yitabira imikino ya nyuma y’Igikombe cy’u Burayi (UEFA European Championship) ukava kuri 16 ukagera kuri 24.
Kuyobora FIFA n’impinduka zikomeye yakoze
Infantino yatowe bwa mbere nka Perezida wa FIFA muri Gashyantare 2016, asimbuye Sepp Blatter, yongera gutorwa nta wundi mukandida bahanganye mu 2019, ndetse yongera gutorerwa manda ya kabiri muri Kongere ya FIFA yabereye i Kigali mu 2023.
Ku buyobozi bwe, FIFA yemeje ko amakipe azitabira Igikombe cy’Isi cy’Abagabo azava kuri 32 akagera kuri 48, guhera mu 2026. Yanagize uruhare mu kongera amakipe yitabira Igikombe cy’Isi cy’Abagore, ava kuri 24 agera kuri 32 mu 2023, hakaba hateganyijwe ko azagera kuri 48 mu 2031. Yatangije kandi irushanwa ryagutse ry’Igikombe cy’Isi cy’Amakipe (FIFA Club World Cup), rizajya rihuza amakipe 32.
Ubuyobozi bwe kandi, ikoranabuhanga rifasha abasifuzi gusubiramo amashusho y’imikino (VAR) ryakwirakwijwe mu marushanwa atandukanye ku Isi, bunongera inkunga FIFA igenera amashyirahamwe y’umupira w’amaguru mu bihugu biyigize, binyuze muri gahunda ya FIFA Forward.
2. Philippe Diallo
Philippe Diallo yavukiye mu mujyi wa Saint-Nazaire mu Bufaransa ku wa 2 Kanama 1963, kuri se ukomoka muri Sénégal na nyina w’Umunyafaransa; kuri ubu akaba ari Perezida w’Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru mu Bufaransa (FFF).
Yanyuze mu ishuri ryigisha umupira w’amaguru ry’ikipe ya FC Nantes, anakina mu makipe y’abato bayo kuva afite imyaka itandatu, ariko ntiyigeze aba umukinnyi w’umupira w’amaguru wabigize umwuga.
Mu 2024, yagizwe Umwe mu Bantu bahawe umudari w’icyubahiro wa Knight of the Order of the Legion of Honour, umwe mu bihembo by’icyubahiro bikomeye mu Bufaransa.
Urugendo rwe mu buyobozi bw’umupira w’amaguru rutangira mu 1992, aho yayoboye Urugaga rw’Amakipe y’Umupira w’Amaguru w’Ababigize Umwuga mu Bufaransa (UCPF) hafi imyaka 30, aho yanabaye mu Nama y’Ubuyobozi y’Ishyirahamwe rishinzwe Shampiyona y’Umupira w’Amaguru w’Ababigize Umwuga mu Bufaransa (LFP).
Mu 2021, Philippe Diallo yinjiye muri Komite Nyobozi ya FFF, agirwa umubitsi mukuru, nyuma aza kuba visi perezida wungirije, naho muri Mutarama 2023 aba Perezida w’agateganyo nyuma y’uko Noël Le Graët yeguye, mu gihe yatorewe kuyobora iri shyirahamwe ku mugaragaro muri Kamena 2023, yongera gutorerwa manda y’imyaka ine mu Ukuboza 2024.
Diallo kandi yinjiye mu miyoborere mpuzamahanga, uwo muri Mata 2023, yinjiye muri Komite Nyobozi ya UEFA, ndetse akaba anamaze imyaka isaga 20 ari umucamanza mu Kanama ka FIFA Gashinzwe Gukemura Amakimbirane (FIFA Dispute Resolution Chamber).
3. Kohzo Tashima
Kohzo Tashima ni Umuyapani w’imyaka 68, akaba asanzwe ari mu Nama ya FIFA (FIFA Council) akaba na Perezida w’icyubahiro w’Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru mu Buyapani (JFA). Ni we Muyapani wa mbere wiyamamarije guhatanira kuyobora FIFA.
Mu 1976, yayoboye ikipe y’ishuri ryisumbuye rya Saitama Urawa Minami, yari abereye kapiteni, maze yegukana igikombe cya shampiyona y’igihugu. Nyuma yaho, yize amasomo ajyanye na siyansi ya siporo (Sports Science), anakinira ikipe ya Kaminuza ya Tsukuba mu Buyapani.
Tashima yanakiniye ikipe ya Furukawa Electric mu Ishyirahamwe ry’Amakipe y’Umupira w’Amaguru mu Buyapani (Japan Soccer League – JSL) kuva mu 1980 kugeza mu 1982. Yatsinze ibitego bitandatu mu mikino 39 yakinnye muri shampiyona, anafasha iyi kipe kwegukana igikombe cya JSL Cup mu 1982.
Tashima wahoze ari umukinnyi w’umupira w’amaguru wabigize umwuga, yanakiniye ikipe y’Igihugu y’u Buyapani, aza no kuyobora Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru muri icyo gihugu kuva mu 2016 kugeza mu 2024.
Mu kwiyamamaza kwe, ashyira imbere gahunda yo kugarura ubutabera mu miyoborere y’inzego za FIFA, kwimakaza umucyo mu mikorere no kurangwa n’ubunyangamugayo.

