Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane w’u Rwanda, Amb. Olivier Nduhungirehe, yashimye icyemezo cy’Ishyirahamwe ry’Umukino w’Amagare mu Bubiligi (Belgian Cycling) cyemeje ko abakinnyi babwo bazitabira Shampiyona y’Isi y’Amagare izabera i Kigali kuva ku wa 21 kugeza ku wa 28 Nzeri 2025. Ni icyemezo cyafashwe nubwo hari ibibazo by’umutekano muke mu karere no kutumvikana kwa dipolomasi hagati y’u Rwanda n’u Bubiligi.
Mu butumwa yanyujije ku rubuga rwa X (Twitter), Minisitiri Nduhungirehe yavuze ati: “Icyemezo cyiza kandi kiri mu murongo mwiza. Ikipe y’Amagare y’Ababiligi ihawe ikaze mu Rwanda, nk’andi makipe yose y’amagare.” Yongeyeho ko iyi Shampiyona izaba ari ibirori bya siporo bizishimirwa na benshi, ikaba ari inshuro ya mbere ibereye muri Afurika.
Icyemezo cy’Ababiligi n’inzitizi zari zihari
Ku wa 3 Kamena 2025, Umuyobozi Mukuru wa Belgian Cycling, Nathalie Clauwaert, yatangaje ko ikipe y’igihugu izitabira Shampiyona y’Isi i Kigali nyuma yo kugisha inama Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga y’u Bubiligi n’Ishyirahamwe ry’Umukino w’Amagare ku Isi (UCI). Yavuze ko nubwo hari impungenge ku bijyanye n’ikiguzi cyo kujya muri Afurika, harimo indege n’amacumbi ahenze, bahisemo kwitabira irushanwa.
Clauwaert yagize ati: “Nabwiye abantu kuva kera ko ikiguzi kizaba kiri hejuru cyane. Ntari kuvuga gusa ku bijyanye n’indege, ahubwo cyane cyane ku macumbi.” Yongeyeho ko bashobora kohereza ikipe igizwe n’abakinnyi bake, cyane cyane abashobora guhatanira imyanya ya mbere, kubera izo mpamvu zose.
Imiterere y’iri rushanwa n’uburemere bwarwo
Shampiyona y’Isi y’Amagare ya 2025 izaba ari inshuro ya mbere ibereye muri Afurika, ikazabera i Kigali, Rwanda, kuva ku wa 21 kugeza ku wa 28 Nzeri 2025. Iri rushanwa rizaba rigizwe n’amaserukiramuco atandukanye y’amagare, harimo isiganwa ryo mu muhanda, isiganwa ryo kwihuta (time trial), n’isiganwa ry’amakipe (team time trial). Biteganyijwe ko rizitabirwa n’abakinnyi barenga 5,000 n’abashyitsi bagera ku 20,000 baturutse impande zose z’isi.
Umuyobozi wa UCI, David Lappartient, yemeje ko iri rushanwa rizakomeza nk’uko ryateganyijwe, nubwo hari impungenge zaturutse ku bibazo bya politiki n’umutekano mu karere. Yavuze ko siporo itagomba gukoreshwa nk’igikoresho cya politiki, kandi yizeye ko u Rwanda ruzakira iri rushanwa neza.
Icyizere ku mibanire n’iterambere rya siporo
Icyemezo cy’Ababiligi cyo kwitabira Shampiyona y’Isi y’Amagare i Kigali cyashimwe n’abatandukanye, kuko kigaragaza icyizere mu mibanire y’ibihugu no mu iterambere rya siporo. Nubwo hari ibibazo bya politiki n’umutekano muke mu karere, iki cyemezo cyerekana ko siporo ishobora kuba umuyoboro w’ubwiyunge n’ubufatanye.
U Rwanda rwakomeje kwerekana ubushake bwo guteza imbere siporo, by’umwihariko umukino w’amagare, binyuze mu kwakira amarushanwa akomeye nka Tour du Rwanda n’iyi Shampiyona y’Isi. Ibi bigaragaza ko igihugu cyiteguye kwakira ibirori bikomeye bya siporo ku rwego mpuzamahanga.
Shampiyona y’Isi y’Amagare ya 2025 i Kigali izaba ari amahirwe akomeye ku Rwanda n’Afurika yose, mu kugaragaza ubushobozi bwo kwakira ibirori bikomeye bya siporo no guteza imbere impano z’abakinnyi bo ku mugabane.
